Lesestart Niedersachsen – Halk Kütüphaneleri aracılığıyla erken çocukluk dönemi okuma teşvik programı

„Lesestart Niedersachsen – Halk Kütüphaneleri aracılığıyla erken çocukluk dönemi okuma teşvik programı“, Bücherzentrale Niedersachsen‘in (Niedersachsen Kütüphaneler Merkezi) Stiftung Lesen (Okuma Vakfı), Hannover‘deki Akademie für Leseförderung der Stiftung Lesen (Okuma Vakfı’nın Okuma Teşvik Akademisi) ve Niedersachsen’deki halk kütüphanelerinin işbirliğiyle gerçekleştirdiği bir projedir. Bu proje Lesestart’ın kurucuları ve Niedersachsen Bilim ve Kültür Bakanlığı’nın güçlü malî desteğiyle gerçekleştirilmektedir.

Lesestart Niedersachsen’in hedefi, dil, edebiyat ve kitaplarla ilgilenmeyi çocukların olabildiğince erken bir dönemde günlük hayatlarının bir parçası haline getirmek, okumayı aile yaşamının temel bir bileşeni haline getirmek ve ailelerin edebiyata merakını arttırmaktır!

Eylül 2010’dan bu yana Niedersachsen’in 140’tan fazla halk kütüphanesi bu projede yer almakta ve çeşitli ortak kuruluşlar (örn. çocuk ve gençlik hekimleri) yardımıyla yaklaşık bir yaşındaki çocuklara Lesestart okuma setleri dağıtmaktadırlar. İlk resimli karton kitabın yanı sıra okuma broşürleri, bir okuma günlüğü ve bir çocuk odası posteri içeriyor bu setlerin her biri. Setlerde aynı zamanda yerel kütüphanelere dair bilgiler de yer alıyor.

Lesestart Niedersachsen setleri kimlere veriliyor?

Niedersachsen eyalet sınırlarında yer alan tüm halk kütüphaneleri Lesestart Niedersachsen’da yer alabilir. Lesestart Niedersachsen setlerinin dağıtımı kayıtlı tüm kütüphaneler ya da bunların projeye katılan ve U6-muayenelerini gerçekleştiren çocuk ve aile hekimleri, aile büroları, nüfus dairesi, doğum klinikleri vb. kurumlar tarafından yapılmaktadır. Bulunduğunuz bölgedeki kütüphaneye Lesestart Niedersachsen projesinde yer alıp almadığını ve Lesestart Niedersachsen okuma setlerinin hangi ortak kurum tarafından dağıtıldığını, ayrıca kütüphanenin küçük çocuklara yönelik başka ne tür hizmetler sunduklarını sorarak öğrenebilirsiniz.

Kütüphane ziyareti – Okumayı en baştan teşvik etmek

Lesestart Niedersachsen Projesi’nde yer alan tüm kütüphaneler küçük çocukların ve ailelerinin ihtiyaçlarını gözeten düzenlemelerde bulunmuşlardır; çocuklara yönelik sayısız kitap kütüphanelerde çocukları beklemektedir. Kütüphanelerde genç aileler için sık sık da düzenli etkinlikler düzenlenmekte ve bu etkinliklerin merkezinde her zaman kitap, dil ve özellikle de edebiyattan zevk alma yer almaktadır. Şarkılar, kafiyeli şiirler ve parmak oyunları da programı tamamlayan konular arasında. Ayrıca çocukların doğal hareket etme isteği gözetilerek tabii ki hareketli şarkılar ve oyunlar da mevcut.
Bir çocuk henüz ilk çocukluk döneminin başlarında daha yazılı olana ve kitaba ilgi duyar. Çocukların bu doğal ilgisi ne kadar yoğun ve ne kadar erken teşvik edilirse, ileriki yaşlarda metinleri anlama ve bunları işleme yeteneği, bir başka deyişle „okuma yetisi“ne erişme olanakları da o oranda artar.
Bu sayede çocukların konuşma ve düşünme becerileri geliştirilir, sözcük dağarcıkları genişletilir ve hayal güçleri harekete geçirilmiş olur. Tüm bunlar bir çocuğun gelişimi için her biri çok önemli yeteneklerdir ve çocuğun okuma sosyalizasyonuna, bu sayede de okul ve meslek yaşamına olumlu etkide bulunurlar.

Kütüphanenizin size ve çocuğunuza ne türden hizmetler sunduğunu sorup öğreniniz. Bölgenizdeki kütüphanenin Lesestart Niedersachen Projesi’ne katılıp katılmadığını bu listeye bakıp öğrenebilirsiniz.
Çocuğunuzun eğitim şansını artıracak bu fırsattan yararlanın ve kütüphane raflarını siz de kendiniz için karıştırıp edebiyatın heyecan verici dünyasına dalın. Şurası bir gerçek: Çocuklar özellikle başkalarını taklit ederek öğrenirler. Anne ya da baba eline kitap almaktan hoşlanıyorsa, aynı davranışı çocukları da aynı zevkle yaparlar. Sayısız kütüphane şu sıra çok dilli kitap bulundurmakta raflarında; örn. Almanca ve Türkçe hazırlanmış resimli kitaplar.

Kitap önerileri

Bebek ve çocuklar açısından öncelikle kitabın hangi malzemeden yapıldığı çok önemlidir. Kitap sağlam, yırtılmaya dayanıklı malzemeden yapılmış olmalıdır; örneğin karton, kumaş, plastik vb. uygun malzemelerdir. Yıkanabilir ve zehirli olmayan malzemelerden yapılmış olmalıdır; çünkü bu yaşlarda çocuk tüm „duyu organlarıyla“ okur kitabı ve kitabın arada sırada kemirildiği de olur. Başlangıçta kitap daha çok bir oyuncaktır. Tek tek biçimlerin farkına varma, renkleri birbirinden ayırma ve sayfaları çevirme yeteneğini çocuk ilk yaşının ilerleyen aylarında, 8.-9. aylarda geliştirir. Bu aylarda çocuk aynı zamanda günlük yaşamında yer alan örneğin oyuncak ayı, biberon vb. kimi nesneleri tanımaya başlar. Temel resimli kitap denilen kitaplarda sayfa başına sadece bir nesne resmedilmiştir; çünkü nesneler ve olaylar arası ilişki kurma yeteniğin de önce geliştirilmesi gerekir.
İkinci yaşın içinde çocuklar küçük sahne eylemlerini de kavrayacak ve bunlarda yer alan günlük yaşama dair kesitleri anlayabilecek hale gelirler. El ve parmaklardaki motorik gelişme artık ilerlemiştir; öyle ki artık tek başlarına kitabın sayfalarını çevirebilecek, kitabın kapağını açık kapatabilecek ve kitaplardaki çekilir-itilir cisimleri kullanabilir hale gelmişlerdir. Kullanışlı boyutlara sahip kitaplar çocuğun kitapla ilgilenmesini de kolaylaştırırlar.
Üçüncü yaşında çocuk kısa, birbirleriyle ilişkili öyküleri anlayabilir hale gelir. Dikkatini vermeyi ve dinlemeyi öğrenir. Aynı zamanda metin de önemli bir rol oynamaya başlar bu yaşlarda. Bunun için çocuk kendisiyle birlikte kitaplara bakabileceği, kendisine kitap okuyacak ve kitapta geçen olayları yorumlayacak bir ortağa (anne-baba, nine-dede, büyük kardeş) ihtiyaç duyar. Çocuğa kitap okuma, e-e yapmak için çok uygun bir tören haline gelebilir artık.
Tek ve çift dilli resimli kitapları bu listeden bulabilirsiniz.